{"id":2887,"date":"2021-05-05T12:48:12","date_gmt":"2021-05-05T11:48:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/an-gorta-mor\/"},"modified":"2024-05-02T23:26:06","modified_gmt":"2024-05-02T22:26:06","slug":"an-gorta-mor","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/","title":{"rendered":"An Gorta M\u00f3r"},"content":{"rendered":"<p>Ba imeacht claochlaitheach in \u00c9irinn \u00e9 teip an bharra pr\u00e1ta\u00ed i rith na 1840d\u00ed. Taobh amuigh de na sluaite a fuair b\u00e1s, chuir s\u00e9 fuinneamh leis an eisimirce a mhair ar feadh na mblianta agus chruthaigh s\u00e9 scoilt i gcaidrimh pholaiti\u00fala in \u00c9irinn agus leis an Bhreatain. Th\u00e1inig laghd\u00fa de thimpeall 1.5 milli\u00fan ar dhaonra na h\u00c9ireann, a bh\u00ed os cionn 8 milli\u00fan i nDaon\u00e1ireamh 1841, tr\u00ed bh\u00e1s agus eisimirce faoin am a re\u00e1cht\u00e1ladh Daon\u00e1ireamh 1851.<\/p>\n<p>Ba \u00e9 gorta 1845-1852 an tubaiste sh\u00f3isialta is m\u00f3 \u2013 i dt\u00e9arma\u00ed b\u00e1is agus fulaingthe \u2013 a tharla in \u00c9irinn riamh. Ba \u00e9 an tubaiste sh\u00f3isialta is measa bunaithe ar theip bharra\u00ed a tharla san Eoraip (go deimhin, sa domhain \u2018forbartha\u2019) sa nua-aois. Tugtar castacht an imeachta le fios tr\u00edd na t\u00e9arma\u00ed a \u00fas\u00e1idtear chun cur s\u00edos a dh\u00e9anamh air, agus na beala\u00ed difri\u00fala tr\u00edna bhfuil iarracht d\u00e9anta ag staraithe agus an pobal i gcoitinne cur s\u00edos a dh\u00e9anamh air agus d\u00e9ile\u00e1il leis: t\u00e1 \u2018the great Irish famine\u2019, \u2018the great hunger\u2019, \u2018the Irish potato famine\u2019, an Gorta M\u00f3r agus, i gcuid pobal Gaeilge, \u2018blianta an droch-shaoil\u2019 [n\u00f3: the years of the bad life].<\/p>\n<p>N\u00edl imeacht ar bith eile i stair na h\u00c9ireann ar f\u00e9idir \u00e9 a chur i gcompar\u00e1id leis an Ghorta Mh\u00f3r, i dt\u00e9arma\u00ed a dtionchair l\u00e1ithrigh n\u00f3 a n-oidhreachta.<\/p>\n<p>Chuaigh na hathruithe deimeagr\u00e1facha agus s\u00f3isialta a tharla mar gheall ar an bh\u00e1s agus an eisimirce i bhfeidhm ar gach gn\u00e9 de shaol na h\u00c9ireann.<\/p>\n<ul>\n<li>Chuir an Gorta go m\u00f3r le meath na Gaeilge, le l\u00edon na gcainteoir\u00ed d\u00fachasacha Gaeilge ag titim \u00f3 dhaonra measta de 4 mhilli\u00fan in 1835 go 2 mhilli\u00fan faoi 1851.<\/li>\n<li>De bharr imeacht na Both\u00e1in ina raibh c\u00f3na\u00ed ar mh\u00e9id mh\u00f3r de na h\u00edospartaigh, athra\u00edodh cuma an t\u00edrdhreacha.<\/li>\n<li>Ba fh\u00f3rsa polaiti\u00fail cumhachtach \u00e9 cuimhne bhlianta an Ghorta Mh\u00f3ir a chuir leis an ghluaiseacht le haghaidh Rialtas D\u00fachais agus neamhspl\u00e9achais go mall sa 19\u00fa agus go luath sa 20\u00fa haois.<\/li>\n<li>Mar thoradh ar phatr\u00fan na heisimirce a thosaigh le linn an Ghorta, cuireadh t\u00fas le go leor pobail Diasp\u00f3ra \u2013 na h\u00c9ireannaigh thar lear.<\/li>\n<li>T\u00e1 lorg an Ghorta go f\u00f3ill le feice\u00e1il i gceol, eala\u00edn agus litr\u00edocht na h\u00c9ireann sa bhaile agus thar lear.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Chomh maith, mar ph\u00e1irt d\u2019oidhreacht fhadt\u00e9armach an Ghorta t\u00e1 tuiscint l\u00e1idir i measc mhuintir na h\u00c9ireann ar cheisteanna cos\u00fail le seasmhacht bhia, agus tiomantas l\u00e1idir do ch\u00fanamh agus f\u00f3irithint dhaonn\u00fail at\u00e1 f\u00f3s ann sa l\u00e1 at\u00e1 inniu ann.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ba imeacht claochlaitheach in \u00c9irinn \u00e9 teip an bharra pr\u00e1ta\u00ed i rith na 1840d\u00ed. Taobh amuigh de na sluaite a fuair b\u00e1s, chuir s\u00e9 fuinneamh leis an eisimirce a mhair ar feadh na mblianta agus chruthaigh s\u00e9 scoilt i gcaidrimh pholaiti\u00fala in \u00c9irinn agus leis an Bhreatain. Th\u00e1inig laghd\u00fa de thimpeall 1.5 milli\u00fan ar dhaonra&#8230; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"full-width.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2887","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>An Gorta M\u00f3r - Com\u00f3radh N\u00e1isi\u00fanta an Ghorta Mh\u00f3ir<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ga_IE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"An Gorta M\u00f3r - Com\u00f3radh N\u00e1isi\u00fanta an Ghorta Mh\u00f3ir\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ba imeacht claochlaitheach in \u00c9irinn \u00e9 teip an bharra pr\u00e1ta\u00ed i rith na 1840d\u00ed. Taobh amuigh de na sluaite a fuair b\u00e1s, chuir s\u00e9 fuinneamh leis an eisimirce a mhair ar feadh na mblianta agus chruthaigh s\u00e9 scoilt i gcaidrimh pholaiti\u00fala in \u00c9irinn agus leis an Bhreatain. Th\u00e1inig laghd\u00fa de thimpeall 1.5 milli\u00fan ar dhaonra...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Com\u00f3radh N\u00e1isi\u00fanta an Ghorta Mh\u00f3ir\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DepartmentofCultureIRL\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-05-02T22:26:06+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@DeptCultureIRL\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/\",\"url\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/\",\"name\":\"An Gorta M\u00f3r - Com\u00f3radh N\u00e1isi\u00fanta an Ghorta Mh\u00f3ir\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-05-05T11:48:12+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-02T22:26:06+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"An Gorta M\u00f3r\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/\",\"name\":\"National Famine Commemoration\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ga-IE\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#organization\",\"name\":\"Department of Tourism, Culture, Arts, Gaeltacht, Sport & Media\",\"url\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/app\/uploads\/2021\/05\/dep-of-Tourism-Culture-Arts-Gaeltacht-sport-and-media-_logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/app\/uploads\/2021\/05\/dep-of-Tourism-Culture-Arts-Gaeltacht-sport-and-media-_logo.png\",\"width\":300,\"height\":148,\"caption\":\"Department of Tourism, Culture, Arts, Gaeltacht, Sport & Media\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/DepartmentofCultureIRL\/\",\"https:\/\/x.com\/DeptCultureIRL\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"An Gorta M\u00f3r - Com\u00f3radh N\u00e1isi\u00fanta an Ghorta Mh\u00f3ir","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/","og_locale":"ga_IE","og_type":"article","og_title":"An Gorta M\u00f3r - Com\u00f3radh N\u00e1isi\u00fanta an Ghorta Mh\u00f3ir","og_description":"Ba imeacht claochlaitheach in \u00c9irinn \u00e9 teip an bharra pr\u00e1ta\u00ed i rith na 1840d\u00ed. Taobh amuigh de na sluaite a fuair b\u00e1s, chuir s\u00e9 fuinneamh leis an eisimirce a mhair ar feadh na mblianta agus chruthaigh s\u00e9 scoilt i gcaidrimh pholaiti\u00fala in \u00c9irinn agus leis an Bhreatain. Th\u00e1inig laghd\u00fa de thimpeall 1.5 milli\u00fan ar dhaonra...","og_url":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/","og_site_name":"Com\u00f3radh N\u00e1isi\u00fanta an Ghorta Mh\u00f3ir","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DepartmentofCultureIRL\/","article_modified_time":"2024-05-02T22:26:06+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@DeptCultureIRL","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/","url":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/","name":"An Gorta M\u00f3r - Com\u00f3radh N\u00e1isi\u00fanta an Ghorta Mh\u00f3ir","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#website"},"datePublished":"2021-05-05T11:48:12+00:00","dateModified":"2024-05-02T22:26:06+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/an-gorta-mor\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"An Gorta M\u00f3r"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#website","url":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/","name":"National Famine Commemoration","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga-IE"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#organization","name":"Department of Tourism, Culture, Arts, Gaeltacht, Sport & Media","url":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/app\/uploads\/2021\/05\/dep-of-Tourism-Culture-Arts-Gaeltacht-sport-and-media-_logo.png","contentUrl":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/app\/uploads\/2021\/05\/dep-of-Tourism-Culture-Arts-Gaeltacht-sport-and-media-_logo.png","width":300,"height":148,"caption":"Department of Tourism, Culture, Arts, Gaeltacht, Sport & Media"},"image":{"@id":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/DepartmentofCultureIRL\/","https:\/\/x.com\/DeptCultureIRL"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2887"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3608,"href":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2887\/revisions\/3608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.irishfamine.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}